Esir alınan Kürd kızlarının ezgisi: “Lê yarê”

Lê Yarê” Horasan bölgesinden acıklı bir aşk şarkısı. Bilindiği kadarıyla bu şarkı 1905’te yaşanmış bir aşkı anlatıyor; Behmen ve Gulnar’ın aşkı…

11 Kasım 1905’te Baçiyanlu aşiretinden 36 Kürd kızı Cenge Şirvan adlı Türkmen ilçesinde esir alınır. Rivayete göre ilçedeki bütün Kürd erkekleri Türkmenler tarafından öldürülür.
 
Daha sonra esir alınan kızlardan bazıları serbest bırakılır ama kalanlar Türkmen erkeklerine eş olur. Evlerinden ve ailelerinden uzakta, bir köle gibi yaşamayı seçmek zorunda kalırlar. Kurmanci lehçesiyle söylenen “Lê Yarê” adlı şarkı o esir kızlardan birinin aşkını anlattığı bir hikâyeden oluşuyor.
 
Şarkıda erkek tarafından okunan şiir de yine Kurmanc olan ve savaşta esir alınıp öldürülen erkeğe ait. Genç kız Buhara’deki şehir pazarında başka bir efendiye satılır. Çoban olab Behmen Şivani, iki gün sonra onun esir alındığını öğrenir ve köyüne döner. Ama kimseyi göremez. Her yer yakılmıştır, her kes öldürülmüştür.  Yüksek bir tepeye çıkar ve ağlayarak “Lê Yarê” şarkısını söyler.
 
Son yıllarda bu trajik aik öyküsüyle meşhur olan şarkı Horasan kürtlerinden Yelda Abbasi tarafından eski stranbêj makamlarına uygun biçimde seslendirildi. Kendisine eşlik eden erkek sanatçı ise Mohsen Mirzazade.
 
Şarkının orijinal sözleri:

Lê Yarê

Ez ku îro pir xemgîn im lê yarê
Lê yarê gulnarê
Çav li bîna negerîn im lê yarê
Lê yarê hevalê
Nîşan ji te ez nabînim gulnarê
Nîşan ji te ez nabînim gulnarê
Derdê dilê min korî ye lê yarê
Lê yarê gulnarê
Xosan canê min xweriya lê yarê
Lê yarê hevalê
Dîdar maye qiyametê gulnarê
Dîdar maye qiyametê gulnarê
 
Ceylan kuştin jinan birin lê yarê
Lê yarê gulnarê
Gulnara min hêsîr kirin lê yarê
Lê yarê hevalê
Wan firotin li kuçe û bazarê
Ez ku îro pir xemgîn im lê yarê
Lê yarê gulnarê
Çav le pîna negerîn im lê yarê
Lê yarê gulnarê
Nîşan ji te ez nabînim gulnarê
Nîşan ji te ez nabînim gulnarê

Li ser vê lînkê guhdariya strana Lê Yarê bikin:

Ey Yarim türkşe anlamı

Ben ki bugün çok hüzünlüyüm ey yarimYarim, narçiçeğimHarabelerde gezinmekteyim ey yarim,Yarim, yarenimSenden bir iz görmüyorum, narçiçeğimSenden bir iz görmüyorum, narçiçeğimDert kalbimi köreltmiş göremiyorum ey yarim,Yarim, narçiçeğimAkbabalar canımı yedi ey yarim,Yarim, yarenimBuluşmak kıyamete kaldı, narçiçeğimBuluşmak kıyamete kaldı, narçiçeğim Ceylanımı alıp götürdü kadınlar ey yarimYarim, narçiçeğimNarçiçeğimi esir ettiler ey yarimYarim, yarenimSattılar onu çarşıda, pazarda17Ben ki bugün çok hüzünlüyüm ey yarimYarim, narçiçeğimHarabelerde gezinmekteyim ey yarim,Yarim, narçiçeğimSenden bir iz görmüyorum, narçiçeğimSenden bir iz görmüyorum, narçiçeğim

admin

öneri ve şikayet için admin@atalamedya.com ulaşabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.